W sesji dopołudniowej swoje wystąpienie miał ks. prof. Jan D. Szczurek, który mówił o roli odpustów w praktyce miłosierdzia. Prelegent przypomniał definicje „odpustu”. - Elementami pojęcia odpustu jest więc: darowanie kary doczesnej, darowanie przed Bogiem, kary za grzech odpuszczony. Do pojęcia odpustu należą także wymagania, które są dwojakiego rodzaju: ogólna postawa (dispositio) i szczegółowe zobowiązania, które również bywają nazywane warunkami (condiciones). Wreszcie trzeci element pojęcia mówi o władzy Kościoła i jego skarbcu, z którego jako jedyny może ich udzielać. Podstawowe elementy odpustu wyraźnie wskazują, że jest on ściśle związany z miłosierdziem przede wszystkim dlatego, że pomaga człowiekowi będącemu w potrzebie, którą jest konieczność odbycia kary doczesnej za popełnione grzechy – wyjaśniał i dodawał, że mówiąc o pojęciu odpustu, trzeba także wspomnieć o wolności chrześcijan wobec odpustów. - Polega ona na tym, że Kościół nie zmusza nikogo do uzyskiwania odpustów. Oczekuje jednak od swoich wiernych, aby uznawali, że ma władzę je ustanawiać i że są pomocne na drodze do zbawienia – powiedział.
Prelegent powiązał odpusty z sakramentem pokuty. - To widać wyraźnie także w warunkach uzyskania odpustu. Jednym z nich jest właśnie sakramentalna spowiedź. Zgodnie z cytowanymi wyżej „Przepisami o odpustach” do uzyskania odpustu zupełnego wymagane spełnienie trzech warunków: Spowiedź sakramentalna, komunia eucharystyczna i modlitwa według intencji Papieża. Dalej przepisy wyjaśniają, że po jednej spowiedzi sakramentalnej można uzyskać wiele odpustów zupełnych, natomiast po jednej Komunii św. sakramentalnej i po jednej modlitwie za Papieża można uzyskać tylko jeden taki odpust. Sakrament pokuty jest szczególnym „narzędziem” albo „miejscem”, w którym objawia się miłosierdzie Boże, przede wszystkim dlatego, że uwalnia ochrzczonego od winy za wszystkie grzechy i od kary wiecznej za grzechy śmiertelne. Pozostałe zaś kary doczesne są możliwe do „odbycia” właśnie dzięki odpustom. To pokazuje, jak ścisły jest związek odpustu z sakramentem pokuty, jest on jakby jego dopełnieniem – zaznaczył.
Prelegent mówił jeszcze, że miłosierdzie Boże nie jest udzielane „automatycznie”, ale wymaga zaangażowania woli chrześcijanina i jest związane z wysiłkiem. - Warunkiem koniecznym i podstawowym do uzyskania jakiegokolwiek odpustu jest bowiem intencja, przynajmniej ogólna, jego uzyskania zgodnie z postanowieniami Kościoła. Postanowienia zaś nakładają zobowiązania, których wykonanie wymaga pewnego wysiłku woli. W ten sposób w tym procesie oczyszczania chrześcijanina przez sakrament pokuty i odpusty dokonuje się współdziałanie łaski Bożej (w postaci Bożego miłosierdzia) i całego człowieka, który świadomie i dobrowolnie w duchu posłuszeństwa Kościołowi podejmuje przepisane działania. Te spostrzeżenia pokazują, jak ważna jest odpowiednia nauka/katecheza na temat odpustu i sakramentu pokuty – mówił wykładowca UPJPII.